Blog

Zeka Gelişimi Kaç Yaşa Kadar Sürer?

zeka gelişimi

Zeka gelişimi sonu olmayan bir yolculuktur. Zira bebeklikten başlar ve  hayat boyu devam eder. Yaşadığımız her an, yeni şeyler görüp, duyup deneyimledikçe bir gelişim söz konusudur. Çocuklarının zeka gelişimi için faydalı adımlar atmak isteyen anne babalar için mevzuyu daha ayrıntılı şekilde ele alalım.Öncelikle zeka konusunu daha iyi anlamak için zekanın tanımını anlamak gerekir.

Zeka; kişinin doğuştan sahip olduğu, kalıtımla nesilden nesile geçen ve sinir sisteminin tüm işlevlerini kapsayan; tecrübe, çevre ve öğrenme etkisiyle şekil alan bir bileşim olarak tanımlanmıştır. Sözel anlama, akıcı konuşma, sayısal kavrama, uzay ilişkilerini ve alansallığı algılamak, mantıklı düşünme ve hafıza gibi yetenekler de zeka ile birlikte anılır.

Yani tek tip bir zekadan bahsetmek mümkün değildir. Mevcut potansiyelin ne tür bir zeka olduğu keşfedildikten sonra, o potansiyeli güçlendirmeye çalışmanın daha akıllıca olacağı söylenebilir. Örneğin sayısal türde bir zekaya sayısal alanda gelişim fırsatı sunulmalıdır. Diğer alanlarda gerekli yeterliliğin sağlanması kafidir.

Her birimizin genetik olarak belli bir zeka kapasitesiyle doğduğumuz bilinmektedir. Fakat bu kapasite her şeyi belirleyen bir faktör asla değildir. Eğitim ve çevre de neredeyse genetikle eşit derecede etkili bir faktördür. Aynı IQ ya sahip kişilerin düzgün eğitimle zekalarını katladığı, mevcut potansiyel zekaları çok yüksek olsa da gelişimine yeterli özen gösterilmeyen bireylerin de potansiyellerinden daha düşük seviyelerde hayatlar sürdüğü vakidir.

Zeka seviyesi hiçbir yaşta ve dönemde sabit değildir. Zeka, çalıştırdıkça gelişen, ihmal ettikçe de gelişimi duran belki de gerileyen bir şeydir denilebilir.

Zeka Gelişimi Süresi

Zeka ile beyin arasında çok yakın bir ilişki vardır ve zekanın beyinde yer aldığı kabul edilir. Kısacası zeka gelişimi demek aynı zamanda beyin gelişimi de demektir denebilir. Zeka gelişiminin başlangıcının tahmin ettiğimizden de önceye, anne karnındaki dönemlere uzandığı kanıtlanmıştır. Kişinin beyin hücreleri gelişmeye anne karnında, gebeliğin ilk 3 ayında başlar. Diğer bütün hücrelerden daha hızlı çoğalır ve doğumdan sonraki ilk yıl boyunca da çoğalmaya devam eder. Örneğin 5 aylık bir fetüsün beyninde her dakika 50.000 yeni hücre oluşmaktadır.

Beyni o kadar hızlı gelişiyordur ki 6. ayında bu hızlı büyümeden dolayı beyin kabuğu kafatasına sığmak için kıvrımlar oluşturmaya başlar.

bebek zeka kartları

7. ayda ise hayatı boyunca sahip olacağı 100 milyar beyin hücresinin hemen tamamı oluşmuştur. Bebek, bu (yaklaşık) 100 milyar beyin hücresiyle doğar ve daha sonra yenileri üretilmemektedir. Gebelikte stresten ve olumsuz faktörlerden uzak durmak da bu sebeple önemlidir.

Mevcut genetik potansiyel ve anne karnındaki beyin gelişiminden sonra en önemli dönem okul öncesi dönemdir. Özellikle 0-3 yaş arası zeka gelişiminin ekim dönemidir. Hazine değerinde olan bu dönem en iyi şekilde değerlendirilmelidir.  Bu dönemde çocuğun yaşına uygun etkinliklerle zeka gelişimine olumlu yönde fayda sağlanabilir. Çocukla iyi bir bağ ve iletişim kurmak, hayatın içine gücü nisbetinde dahil etmek, gündelik hayatta beş duyusuna hitap etmekle beraber kitaplar ve zeka kartı gibi materyallerden de destek alınabilir.

Öğrenme yeteneği ve dolayısıyla zeka gelişimi, 3-15 yaşları arasında en üst seviyelere ulaşır ve ömür boyu devam eder. Zeka gelişiminde 3-15 yaşın önemli olmasının bir sebebi de bu yaşlarda çocukların sosyal kabiliyetlerinin artması ve çevre ile ilişkilerinin kuvvetlenmesidir. Çünkü kişi bir çok yeteneğini bu dönemde keşfeder, ne yapmak istediğine dair bir fikri oluşur ve seçimler yapabilir.

Ebeveynler, ilk dönemden itibaren zeka gelişimine yeterli desteği sağladıktan sonra bu durumu takıntıya dönüştürmemelidir. Zekanın çeşitli olduğu bilinciyle çocukları başka çocuklarla kıyaslama gibi bir hataya düşmekten kaçınmalı, onların potansiyel zeka türünü keşfetmek ve desteklemek için çaba harcamalıdır.

İlgili Yazılar

Bir düşünce “Zeka Gelişimi Kaç Yaşa Kadar Sürer?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir